top of page
- ทุกเรื่องในสยามเทศะ (38) 38 posts
- ในดินแดนสยามเทศะ/โบราณคดี (18) 18 posts
- ชุมชนในพระนคร (0) 0 posts
- ประวัติศาสตร์ของคนกลุ่มเล็กๆ (0) 0 posts
- โบราณคดี (0) 0 posts
- ในสวนเล็กๆ (0) 0 posts
- นิเวศวัฒนธรรม (0) 0 posts
- about walailak songsiri (0) 0 posts
- ในดินแดนสยามเทศะ-สังคมวัฒนธรรม (14) 14 posts
- สู่จักรวาลแห่งท้องถิ่น (2) 2 posts
- สาระสนทนา อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม (1) 1 post
- ในดินแดนสยามเทศะ/ท้องถิ่น (2) 2 posts
- Hi-light โบราณคดี (3) 3 posts


เมืองชั้นในและสองฝั่งคลองบางลำพู-โอ่งอ่าง: กำแพงเมือง ป้อม สะพาน และย่านวังหน้า (๖)
เมื่อมีการขุดคลองคูเมืองหรือคลองบางลำพู-โอ่งอ่าง พื้นที่ในรอบถัดมาเป็นพื้นที่เพื่อการอยู่อาศัยของชุมชนชาวบ้านต่างๆ ซึ่งในช่วงต้นกรุงฯ เป็นกลุ่มที่อพยพโยกย้ายมาจากกรุงเก่า พระนครศรีอยุธยาที่ตั้งถิ่นฐานมาตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี ต่อมามีกลุ่มชาติพันธุ์ที่ถูกอพยพโยกย้ายมาด้วยเหตุการสงคราม ได้รับพระราชทานที่ดินให้ตั้งชุมชนอยู่อาศัยตามพื้นที่ต่างๆ เป็นกลุ่มๆ

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
2 days ago5 min read


เมืองชั้นในริมคลองคูเมืองเดิม : พระบรมมหาราชวัง วังหน้า และวังเจ้านาย (๕)
เมื่อแรกสร้างกรุงเทพมหานครก็ได้สร้างพระบรมมหาราชวัง วังเจ้านาย และสถานที่อยู่อาศัยของพวกขุนนางบางส่วนมาอยู่ภายในเขตคลองเมืองชั้นในซึ่งเป็นคลองเมืองสมัยกรุงธนบุรี และย้ายนิวาสสถานของขุนนางและชุมชนชาวจีนในพื้นที่ตั้งแต่บริเวณที่เป็นพระบรมมหาราชวังตามฝั่งน้ำไปทางใต้ ซึ่งปัจจุบันเป็นบริเวณตลาดน้อยและสำเพ็ง คลองคูเมืองเดิมนี้กลายเป็นเส้นทางน้ำส่วนหนึ่งสำหรับเดินทางและขนส่งสินค้าของประชาชนภายในพระนคร

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Nov 74 min read


พระนครเมื่อสิ้นสุดระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จนถึงปัจจุบัน (๔)
เหตุการณ์กบฏ ร.ศ. ๑๓๐ หรือ พ.ศ. ๒๔๕๕ กลุ่มผู้ก่อการคือปัญญาชนและนายทหารเกือบร้อยคนที่พยายามให้ประเทศเปลี่ยนแปลงการปกครองสู่ระบอบประชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ โดยมีความพยายามสังหารประมุขของประเทศด้วย ซึ่งเกิดขึ้นครั้งแรกสำหรับการปกครองโดยมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขตั้งแต่เริ่มสร้างกรุงรัตนโกสินทร์เป็นต้นมา

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Oct 305 min read


พระนครเมื่อเริ่มเข้าสู่ยุคสมัยใหม่และรับวัฒนธรรมตะวันตก (๓)
ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. ๒๓๙๔-๒๔๑๑) วัฒนธรรมหลวงยุคนี้ให้ความสำคัญกับวัฒนธรรมตะวันตกอย่างมาก เพราะพระองค์มีพื้นฐานของความเป็นปราชญ์ที่ผนวชในพระพุทธศาสนาถึง ๒๗ ปีก่อนขึ้นครองราชย์ ทำให้ทรงสามารถรับศิลปวิทยาการและความคิดใหม่ๆ มาปรับปรุงบ้านเมือง

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Oct 234 min read


แรกสร้างพระนคร : ราชธานีของผู้คนหลายชาติพันธุ์ (๒)
ยุคต้นของกรุงรัตนโกสินทร์นับตั้งแต่รัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกฯ จนถึงรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (ราว พ.ศ. ๒๓๒๕-๒๓๙๔) เทียบได้กับเวลาราว ๓ ชั่วอายุคนนี้ เป็นช่วงเวลาของการสร้างราชธานีใหม่ การสร้างความเป็นปึกแผ่นของสยามประเทศ การสร้างกรุงเทพฯ ให้เป็นศูนย์กลางของเมืองท่าและการค้าทางทะเล

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Oct 133 min read


บางกอกบนดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำ : จากเมืองชาวสวนสู่กรุงธนบุรี (๑)
การเกิดของ “กรุงเทพฯ” อันเป็นเมืองราชธานีของสยามประเทศในขณะนี้มีความสัมพันธ์กับ “กรุงธนบุรี” อย่างแยกกันไม่ออก เพราะกำเนิดมาจากการเป็นเมืองสองฝั่งลำน้ำเจ้าพระยาที่เป็นคลองขุดลัดแม่น้ำอ้อมด้วยกัน พื้นฐานของคนบางเกาะหรือบางกอกก็คือ “ชาวสวน” ที่เกิดจากผู้คนรุ่นใหม่ที่มาจากถิ่นฐานทางตอนใต้ของประเทศจีน นำเอาความรู้ในเรื่องการทำสวนผลไม้เข้ามาปรับใช้ให้เข้ากับภูมินิเวศในลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่าง

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Oct 112 min read


'เขมรลาวเดิม' และร่องรอยคนลาวในสังกัดขุนนางเขมรที่วัดเกาะศาลพระ
เอกสารงานศึกษาในจังหวัดราชบุรีและทั่วไปสรุปไปในแนวทางเดียวกันว่า ไม่สามารถสืบค้นเพราะไม่ทราบที่มาแน่ชัดว่า ‘ชาวเขมรลาวเดิม’ นั้นคือใคร มาจากที่ใด ทำไมจึงเรียกกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งว่าเป็นชาวเขมรลาวเดิม ทั้งที่ชาวเขมร และชาวลาว นั้นมีความแตกต่างทั้งทางภาษาและชีวิตวัฒนธรรม

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Apr 63 min read


แหล่งทรัพยากร ‘ตะกั่ว’ และ ‘ดีบุก’ บริเวณต้นน้ำแม่กลองและเส้นทางน้ำภายใน
การมีแหล่งแร่ดีบุกในเขตเทือกเขาตะนาวศรีลงไปถึงเทือกเขาภูเก็ตและเทือกเขาบรรทัดในเขต คาบสมุทรสยาม รวมทั้งในเขตคาบสมุทรมลายู ตรวจสอบจากแนวหินอัคนีซึ่งเป็นหินแกรนิต [Granite] ที่ให้กำเนิดแร่ดีบุกมากที่สุด เป็นแหล่งแร่แบบปฐมภูมิแนวแร่ดีบุกที่กล่าวมา คิดเป็นครึ่งหนึ่งของการผลิตดีบุกได้ทั่วโลกทีเดียว น่าจะมีการทำเหมือง ‘แร่ดีบุก’ ด้วยวิธีการร่อนแร่ดีบุกธรรมชาติจากการกัดเซาะสู่ลำธารต้นน้ำในเทือกเขาที่สูง โดยยังไม่มีการทำแร่กึ่งอุตสาหกรรมแบบเหมืองหาบที่เกิดขึ้นในช่วงรัตนโกสินทร์

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Jun 29, 20254 min read


เส้นทางข้ามคาบสมุทรที่ ‘คอคอดกระ’ จากการสำรวจ
เส้นทางข้ามคาบสมุทรที่คอคอดกระ จากการสำรวจ เส้นทางติดต่อของอารยธรรมโบราณที่เข้ามาพร้อมกับพ่อค้า-นักเดินทางระยะไกล ที่นำร่องรอยความเชื่อทางพุทธศาสนาเข้ามาด้วยในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรือที่ชาวอนุทวีปรู้จักกันในนามดินแดนสุวรรณภูมิ ในยุคสมัยที่เรียกกันทั่วไปว่ายุคเหล็กหรือปัจจุบันกล่าวได้ว่าคือยุคสุวรรณภูมิ ซึ่งอยู่ในห้วงเวลาราวพุทธศตวรรษที่ ๑-๗ โดยช่วงเวลาที่ถือว่ามีกิจกรรมการผลิตและขนส่งสินค้ากับผู้คนหลากหลายทั้งจากทางฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย และมีการอยู่อาศัยมากที่สุด

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Jun 29, 202510 min read


พระถ้ำเสือ : ข้อสันนิษฐานจากบริบทการสำรวจใน พ.ศ. ๒๕๖๖
‘พระถ้ำเสือ’ ซึ่งมีอัตลักษณ์เป็นพระพิมพ์ดินดิบ ทำจากพิมพ์ฝีมือแบบช่างชาวบ้านที่แกะพิมพ์อย่างหยาบๆ บางพิมพ์ดูผิดสัดส่วนเช่นพระพักตร์ พระเนตร โตผิดปกติ ไม่ใช่พิมพ์ที่นำเข้าหรือถูกแกะพิมพ์อย่างประณีตงดงามดังเช่นพระพิมพ์ที่พบตามเมืองโบราณที่มีการบรรจุในพระสถูปเจดีย์หลายแห่งในเขตลุ่มเจ้าพระยา

วลัยลักษณ์ ทรงศิริ
Apr 23, 20254 min read
bottom of page
