เอกสารงานศึกษาในจังหวัดราชบุรีและทั่วไปสรุปไปในแนวทางเดียวกันว่า ไม่สามารถสืบค้นเพราะไม่ทราบที่มาแน่ชัดว่า ‘ชาวเขมรลาวเดิม’ นั้นคือใคร มาจากที่ใด ทำไมจึงเรียกกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งว่าเป็นชาวเขมรลาวเดิม ทั้งที่ชาวเขมร และชาวลาว นั้นมีความแตกต่างทั้งทางภาษาและชีวิตวัฒนธรรม

ความสัมพันธ์ของภูกามยาวและหริภุญไชยก่อนพุทธศตวรรษที่ ๑๙ พื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย ก่อนพญามังรายจะผนวกเมืองหริภุญไชยและสถาปนาเมืองเชียงใหม่ในต้นพุทธศตวรรษที่ ๑๙ เป็นที่ตั้งของ ๓ อาณาจักรใหญ่คือ “หริภุญไชย” ซึ่งมีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่เมืองลำพูน ในลุ่มแม่น้ำปิง-กวง “หิรัญนครเงินยาง” ซึ่งมีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่เมืองเชียงแสนในลุ่มแม่น้ำกก และ “ภูกามยาว” ในลุ่มแม่น้ำอิงซึ่งมีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่เมืองพะเยา เอกสารประวัติศาสตร์กล่าวถึงการก่อตัวของเมืองหิรัญนครเงินยางว่า