หนังสือ "นึกนอกรั้ว"ข้อคิดเห็นเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมผ่านการเดินทางห่างสยามประเทศ รวมบทความทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น และข้อสังเกตปรากฎการณ์ทางสังคมโดยวลัยลักษณ์ ทรงศิริ  เจ้าหน้าที่มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์

จากประสบการณ์เดินทางเพื่อเรียนรู้สังคมวัฒนธรรมของผู้คนต่างๆ ในประเทศเพื่อนบ้านในระยะทางที่ไม่ห่างไกลบ้านเมืองของเรานัก ช่วงเวลากว่า ๒๐ ปี ถูกรวบรวมในหนังสือเล่มนี้ อธิบายถึงปรากฏการณ์ทางสังคมที่หลากหลาย และแนวคิดในมิติทางประวัติศาสตร์และข้อมูลและข้อคิดเห็นที่แตกต่างไปจากแนวคิดทางโบราณคดีหลายประเด็น ประสบการณ์ที่ได้พบเห็นมาในบทความหลากหลายนี้ น่าจะเป็นฐานข้อมูลและสร้างแนวคิดให้แก่ผู้สนใจในการศึกษาทางสังคม ประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่กำลังนำไปใช้เปรียบเทียบเพื่อสร้างองค์ความรู้แก่ท้องถิ่นของตนเองได้ 

หนังสือ"นึกนอกรั้ว" นำมาเขียนบอกเล่าประสบการณ์ลงพิมพ์ในจดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพวิริยะพันธุ์เป็นระยะเวลามากกว่า ๑๐ ปี ประสบการณ์จากการเดินทางและศึกษาวัฒนธรรมรวมทั้งประวัติศาสตร์และโบราณคดี รวมถึงกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่อง เช่น งานพิพิธภัณฑ์ในสังคมเพื่อนบ้านนั้น สร้างข้อมูลเปรียบเทียบกับกระบวนการขับเคลื่อนการทำงานในประเทศไทย ที่มูลนิธิฯ สนับสนุนให้เจ้าหน้าที่ออกไปทำงานร่วมกับชาวบ้านในภูมิภาคและท้องถิ่นต่างๆ

ตัวอย่างสารบัญ

เล็กนั้นดี ไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็กสำหรับชาวบ้านในลาว    จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๗๑ (มีนาคม-เมษายน ๒๕๕๑)

เมื่ออุตสาหกรรมยางพาราเปลี่ยนเมืองไชเชดถา แขวงอัตปือ    จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๙๗ (มกราคม-มีนาคม ๒๕๕๖)

เมืองไชยเชษฐา แขวงอัตปือ   กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕

อารยธรรมชายฟอง : Say Fong Clvllization มรดกประวัติศาสตร์แบบอาณานิคม   จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๙๓ (มกราคม-มีนาคม ๒๕๕๕)

"มรดกโลกที่วัดพู" ฟื้นฝอยหามรดกยุคอาณานิคมของอินโดจีนแห่งฝรั่งเศส   จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๑๐๐ (ตุลาคม-ธันวาคม ๒๕๕๖)

เฮือนหิน   สิงหาคม ๒๕๕๔

"ดอนคอน" ในสี่พันคอนแห่งแม่น้ำโขง   พฤษภาคม ๒๕๕๕

เขาพระวิหารและหมู่บ้านในแสงจันทร์   จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๘๗ (พฤศจิกายน-ธันวาคม ๒๕๕๓)

"ชาตินิยมเขมร" ในปาฐกถาความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา ประวัติศาสตร์เพื่อรับใช้การเมือง   จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๘๘ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔)

ปะรำฤาษีที่สมโบร์ไพรกุก   กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕

เห็นเวียดนามผ่านกบฏชาวนา กว่างจุง [QUANG TRUNG] วีรบุรุษผู้รวมชาติ   จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๕๖ (กันยายน-ตุลาคม ๒๕๔๘)

จามบานี : มุสลิมดั้งเดิมแห่งเวียดนาม   จดหมายข่าวมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ฉบับที่ ๘๒ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓)

ข้อมูลหนังสือ

หนังสือ“นึกนอกรั้ว” ข้อคิดเห็นเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมผ่านการเดินทางห่างสยามประเทศ

ISBN ๙๗๘-๖๑๖-๗๘๑๑-๓๑-๔ จัดพิมพ์โดยมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ พิมพ์ครั้งที่ ๑ : ๒๕๖๐, หนังสือขนาดพ๊อคเก็ตบุ๊ค (๑๔.๕ x ๒๑.๐ ซม.), จำนวน ๓๙๓ หน้า