หนังสือ ก่อนเป็นศรีสุพรรณภูมิ ความสำคัญของภูมิภาคตะวันตกที่ก่อกำเนิดสยามประเทศ หนังสือที่เติบโตจากงานภาคสนามลำน้ำเก่า ถ้ำและศาสนสถานบนภูเขา คันดินคูน้ำที่เหลือเพียงเงาในภาพถ่ายทางอากาศ วัดร้างกลางไร่อ้อย และคำบอกเล่าของคนท้องถิ่นถึงสิ่งที่พวกเขาเห็นมาก่อนภูมิทัศน์จะเปลี่ยนไป สิ่งเหล่านี้คือวัตถุดิบของหนังสือ ก่อนเป็นศรีสุพรรณภูมิ ซึ่งเติบโตขึ้นจากงานภาคสนามในภูมิภาคตะวันตกที่มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ ทำต่อเนื่องมาหลายปี เมื่อนำข้อมูลจากภาคสนามไปเทียบกับเอกสารจีน จารึก และผลวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ ภาพของบ้านเมืองก่อนพุทธศตวรรษที่ ๑๙ ก็ค่อยๆ ชัดขึ้น จนเห็นโครงร่างเป็น ‘ศรีสุพรรณภูมิ’ ที่ต่อมาคือเมืองคู่กับ ‘ศรีอโยธยา’ ข้อเสนอเรื่องนครรัฐเจนลีฟูที่มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองแพรกศรีราชาหรือสรรคบุรีนั้น อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม เป็นผู้เปิดประเด็นไว้ก่อน เมื่อได้ออกสำรวจพื้นที่และตรวจสอบหลักฐานทางโบราณคดีอย่างละเอียดแล้ว จึงเห็นพ้องด้วย ส่วนการเรียบเรียง การตีความ และข้อสรุปทั้งหมดในเล่มเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนเอง งานนี้ยังตั้งอยู่บนบันทึกของผู้บุกเบิกรุ่นก่อน ทั้งอาจารย์มานิต วัลลิโภดม และอาจารย์ประยูร อุลุชาฎะ ที่บันทึกภาพและตั้งข้อสังเกตไว้ตั้งแต่ครั้งโบราณสถานหลายแห่งยังคงสภาพมากกว่าปัจจุบัน และบันทึกของคุณมนัส โอภากุล หรือ ‘ลุงมนัส’ ผู้เฝ้าบันทึกเรื่องราวในเมืองสุพรรณบ้านเกิดของตนมาตลอดชีวิต โบราณวัตถุที่ลุงมนัสบันทึกไว้ วันนี้กระจัดกระจายไปจนแทบไม่เหลือร่องรอย สิ่งที่ยังอยู่คือบันทึกของท่าน ทั้งภาพและข้อมูลสถานที่ ซึ่งมูลนิธิฯ ขอช่วยจัดการให้เป็นฐานข้อมูลดิจิทัล และน่าจะได้เผยแพร่ในโอกาสต่อไป สารบัญ ประกอบด้วย ๖ บท จากเส้นทางการค้า สู่ศรีสุพรรณภูมิและศรีอโยธยา

   ๑. บ้านเมืองในดินแดนสยามประเทศ ก่อนพุทธศตวรรษที่ ๑๖

๒. แหล่งทรัพยากร จากคาบสมุทรสยาม-มลายู ถึงลุ่มเจ้าพระยา ๓. ชุมชนบนเส้นทางเศรษฐกิจ ลุ่มเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก

๔. จากชุมชนตามลุ่มน้ำเก่า สู่นครรัฐ อู่ทองและสุพรรณภูมิ

๕. พุทธศาสนาอันหลากหลายในลุ่มน้ำ พุทธศตวรรษที่ ๑๖-๑๘ ๖. จาก “เจนลีฟู” สู่ศรีสุพรรณภูมิและศรีอโยธยา

ข้อมูลหนังสือ

หนังสือ  ก่อนเป็นศรีสุพรรณภูมิ

ISBN ๙๗๘-๖๑๖-๗๘๑๑-๔๒-๐ จัดพิมพ์โดยมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์ พิมพ์ครั้งแรก, หนังสือขนาด ๒๑x๒๙ ซม. พิมพ์ขาวดำ, จำนวนหน้า ๔๘๐ หน้า พร้อมแผนที่จัดทำใหม่จากการสำรวจ ตลอดทั้งเล่ม